Жеткіліктік шегі көтерілгеннен кейін халық зейнетақы жинағының артық бөлігін пайдалану мүмкіндігінен айырылды. Олар қаражатты тұрғын үй сатып алу үшін Отбасы банкіндегі депозитке аударған еді.

Қазір көптеген азамат үшін бұл мүмкіндік қолжетімсіз болып қалды: жинақ көлемі жаңа шектен асу үшін жеткіліксіз.

Осындай депозиті барларда енді бұл қаражатпен не істеуге болады, ипотеканы жабуға бола ма, ақшаны шешіп алуға мүмкіндік бар ма немесе оны басқа мақсатта пайдалануға бола ма деген сұрақтар туындады.
Қандай нұсқалар бар екенін қарастырайық.

Зейнетақы жинағының депозитімен Отбасы банкіндегі ипотеканы жабуға бола ма

Қысқа жауап — жоқ. Зейнетақы жинағының артық бөлігі арқылы толтырылған депозит болса, бұл қаражатты Отбасы банкіндегі қолданыстағы ипотеканы өтеуге пайдалана алмайсыз.

Себебі заң бойынша мұндай депозиттегі қаражатты пайдаланудың тек үш мақсаты бар.

Зейнетақы жинағындағы қаражатты мыналарға жұмсауға болады:

  • Отбасы банк арқылы тұрғын үй сатып алу үшін ипотека рәсімдеу, соның ішінде жөндеу жұмыстарын жүргізу;
  • басқа банктегі ипотекалық несиені қайта қаржыландыру;
  • жеке тұрғын үй салу, оның ішінде жеке тұрғын үй құрылысына (ЖТҚ) немесе жеке қосалқы шаруашылыққа (ЖҚШ) арналған жер телімін сатып алу.

Яғни, Отбасы банкіндегі қолданыстағы ипотеканы өтеуге болмайды.

Отбасы банкіндегі ипотека депозитте жиналған қаражатқа негізделеді: тұрғын үй құнының 50%-ын немесе арнайы бағдарламалар бойынша 20—30%-ын жинақтау қажет. Тұрғын үй құнының жартысы жиналғанда, 3.5–5.2% мөлшерлемемен тұрғын үй қарызын рәсімдеуге болады.
Қайта қаржыландыру туралы мына жерде жазғанбыз — Ипотеканы екінші деңгейлі банктен Отбасы банкке аударуға бола ма

Қандай жолдары қалды

Жаңа зейнетақы жинағындағы артық соманы аудару мүмкін болмаса, негізгі бірнеше жол мыналар:

  1. Депозитке жеке қаражатыңызды салып, болашақта оны рұқсат етілген мақсаттарға пайдалануға болады.
     
  2. Депозитті жақын туысқа беру. Бірақ депозитті бір рет қана бере аласыз. Алған туысыңыз оны басқа адамға қайта бере алмайды. Туысыңыз депозитті тек сол бұрынғы мақсаттарға пайдалана алады:
  • Отбасы банкі арқылы тұрғын үй сатып алу;
  • ипотеканы қайта қаржыландыру;
  • жеке тұрғын үй салу.

Отбасы Банктегі депозитті қалай басқаға беруге болады

Жақын туыстар: салымшының жұбайы, балалары, ата-анасы, аға-інілері мен әпке-қарындастары.

Зейнетақы жинағының қаражаты салынған депозиттің Отбасы банкіндегі кәдімгі депозиттен айырмашылығы қандай

Екі депозитке де тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінің стандарт талаптары қолданылады:

  • банк сыйақысы — жылына 2%;
  • мемлекеттік сыйақы — жыл ішінде жиналған қаражат сомасының 20%-ы, бірақ 200 АЕК шегінде.

Зейнетақы жинағынан алынған қаражаты бар депозитте мақсат және пайдалану мерзімі бойынша шектеу бар. Мұндай депозит бойынша ипотеканы алты жыл ішінде рәсімдеу қажет. Әйтпесе ақша қайтадан Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына (БЖЗҚ) қайтады.

Кәдімгі депозитте мұндай шектеу жоқ. Қажет сома жиналғанша қаражатты қалаған мерзімде жинай беруге болады.

Мемлекеттік сыйақы не береді және ең жоғары соманы қалай алуға болады

Депозиттегі зейнетақы жинағын қолма-қол ақша ретінде шешіп алуға бола ма

Жоқ. Зейнетақы жинағын депозиттен қолма-қол ақга ретінде алу мүмкін емес, өйткені бұл қаражаттың негізгі мақсаты — тұрғын үй жағдайын жақсарту.

  • Депозит жабылса, ондағы зейнетақы жинағы толық көлемде автоматты түрде БЖЗҚ-ға қайтады.
  • Депозиттің мерзімі 3 жылдан аз болса, мемлекеттік сыйақы бюджетке оралады, ал салымшы жинақ пен банк сыйақысын алады.
  • Депозиттің мерзімі 3 жылдан асса, салымшыда өзінің жинағы мен банк сыйақысынан бөлек, мемлекеттік сыйақы да толық көлемде қалады.

Қорытындылай келе, мынаны есте сақтаған жөн:

  • депозиттегі зейнетақы жинағын Отбасы банк арқылы тұрғын үй сатып алуға пайдалануға болады;
  • басқа банктегі ипотекалық несиені қайта қаржыландыруға болады;
  • жеке үй салуға болады;
  • депозитті бір рет жақын туысқа беруге болады;
  • Отбасы банкіндегі қолданыстағы ипотеканы өтеуге болмайды;
  • зейнетақы жинағын қолма-қол ақша ретінде шешіп алу мүмкін емес.

Krisha.kz материалынан дәйексөз келтіру үшін редакциядан рұқсат алу қажет. Krisha.kz материалын пайдаланғанда бірінші абзацта міндетті түрде сілтеме болуы керек!

Пайдалы материалдар:
2026 жылы зейнетақы жинағының жаңа жеткіліктік шегі қандай
20%-дық ипотека тағы кейінге шегерілді: жаңа ереже 2027 жылы күшіне енеді
Қазақстанда ипотека салығынан шегерім 2029 жылы қайта енеді
Алатаудан берілетін 10 сотық жерге кезек тоқтайды: кезекте тұрғандарға не болады
Билік Алматыда аулаға және жеке үйдің жанына көлік қоюға тыйым сала ма?