Биыл 1 қаңтардан бастап ипотекасы барлар үшін салыққа төленетін ақшаны үнемдеудің жаңа тәсілі пайда болды. 

Енді жалақыдан алынатын салықты аз төлеуге болады. Бұл ипотека алушыларға мемлекет тарапынан берілетін жеңілдік. Схема «салық шегерімі» деп аталады. Бұған дейін ол Отбасы банктің клиенттеріне ғана қолжетімді болды. Өзгерістер жыл басында күшіне енгеннен кейін, енді бұл жеңілдікті барлық банк клиенттері пайдалана алады. 

Салық шегерімі табыстан ипотекаға төленген пайызды алып тастап, салықты азайтуға мүмкіндік береді. Бұл схема банк сыйақысына және пайыз төленген жылға ғана қолданылады. Мысалы, 2024 жыл үшін сыйақы бойынша соңғы төлемді биыл қаңтарда жасасаңыз, шегерімді тек 2025 жыл үшін рәсімдеуге болады. 

Бұл қалай жұмыс істейді 

Ипотека бойынша әр төлем екі бөліктен тұрады:
Негізгі қарыз — бұл сіз несиеге алған сома.
Банк сыйақысы — ақшаны пайдаланғаныңыз үшін пайыз. Салық шегерімін банк сыйақысынан алуға болады.

Мысал: ипотеканың ай сайынғы төлемі 350 000 теңге болса, оның ішінде 150 000 теңге — сыйақы, ал 200 000 теңге — негізгі қарыз. Салық шегерімі тек сыйақы сомасына арналады. 

Қанша үнемдеуге болады 

Шегерім мөлшері күнтізбелік жыл ішінде 118 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) көлемінде шектелген. Биыл 1 АЕК — 3 932 теңге. Бұл дегеніміз, шегерімнің максимал сомасы: 118 × 3 932 = 463 976 теңге. 

Мысалдар:
Егер бір жылда сыйақы ретінде 350 000 теңге төлеген болсаңыз, онда бұл соманың барлығын аласыз. Сыйақы сомасы 500 000 теңгені құраса, шегерім тек 463 976 теңге болады. 

Қанша үнемдейсіз есептейік:
Ипотека төлеп, жылына 463 976 теңге сыйақы төлейсіз. Салық мөлшерлемесі 10 % болғанда:
463 976 × 10 % = 46 397 теңге. Бұл — сіз бір жылда үнемдей алатын сома. 

Шегерімді қалай алуға болады 

Жеңілдікті пайдалану үшін жұмыстағы бухгалтерияға немесе салық органына келесі құжаттарды тапсыру қажет:

— Ипотекалық несие келісімшарты.
— Пайыз сомасы (сыйақы) көрсетілген төлем кестесі.
— Пайыз төленгенін растайтын түбіртек немесе басқа құжаттар. 

Назар аударатын жайттар 

Еңбек шартыңызда барлық салықты есептемегендегі жалақы көрсетілсе, жеңілдік алып, жалақыңыздан алынатын жеке табыс салығының (ЖТС) бір бөлігін қайтара аласыз.

Шартта барлық салық төленгеннен кейін алатын жалақы көрсетілсе, компания сіз үшін салық төлейді деген сөз, яғни шегерім ала алмайсыз. Бірақ бұл жағдайда қажет құжаттарды компанияға беріп, сіз үшін аз салық төлеуіне көмектесе аласыз.

Салық шегерімін пайдалану арқылы сіз бір жылда 46 397 теңге қайтара аласыз. Ал ипотеканың бүкіл мерзімі ішінде жүздеген мың теңге үнемдеуге болады. Мысалы, ипотека мерзімі 20 жыл болса, шамамен 928 000 теңге (46 397 × 20) үнемдейсіз.