Жазғы демалыста ата-аналар жұмыста болғанда балалар үйде жалғыз қалады. Осындай жағдайда көптеген сұрақ туындайды: заң бойынша баланы неше жастан бастап жалғыз қалдыруға болады және бұл үшін ата-ана жауапкершілікке тартыла ма?

Заңгер Бақыт Қасымбековпен бірге бұл сұрақтарға жауап іздеп көрейік.

Баланы неше жастан бастап үйде жалғыз қалдыруға болады?

Қазақстанда баланы ересектердің қарауынсыз қалдыруға болатын ең төменгі жас мөлшерін белгілейтін заң жоқ.

Заңгер Бақыт Қасымбековтің айтуынша баланың үйде жалғыз қалуы заң бұзушылық емес.

— Заңнамада нақты жас шегі де, тікелей тыйым да жоқ. Баланың жалғыз қалуы емес, салдарынан қауіпті жағдайдың туындауы маңызды. Яғни ересектердің болмауы балаға қауіп төндіргенін дәлелдеу қажет, — дейді заңгер.

Сондықтан әр жағдай жеке қаралады: баланың жасы, денсаулығы, ата-анасының қанша уақытқа кеткені және баланың өмірі мен денсаулығына қауіп төнген-төнбегені ескеріледі.

Көрші полиция шақыра ала ма?

Иә. Бала ұзақ уақыт үйде жалғыз қалып, жыласа немесе көмек сұраса, көршілер полицияға немесе қорғаншылық органдарына хабарласа алады.
Бірақ ата-аналар бірден жазаланбайды.

— Жағдайды полиция мен қорғаншылық органдары бағалайды. Олар балаға нақты қауіп төнген-төнбегенін анықтауға тиіс, — дейді Бақыт Қасымбеков.

Қараусыз қалған бала үшін айыппұл салынады

Ересектердің болмауы баланың өмірі мен денсаулығына қауіп төндірсе, ата-аналар жауапкершілікке тартылуы мүмкін.

Маңызды: жаза баланың жалғыз қалғаны үшін емес, оның қауіпсіздігін тиісінше қамтамасыз етпегені үшін қолданылады.
Әкімшілік кодекстің 127-бабына сәйкес:

  • 10 АЕК айыппұл (2026 жылы — 39 320 теңге);
  • бір жыл ішінде қайталанса — 15 АЕК (58 980 теңге) айыппұл немесе 5 тәулікке дейін қамауға алынады.

Бала жарақаттанса немесе жазатайым оқиға болса, қылмыстық жауапкершілік те туындауы мүмкін.

Бала терезеден құлап кетсе, күйіп қалса немесе ауыр жарақаттанса, тергеу органдары бұл оқиға оның қараусыз қалуымен байланысты ма, анықтайды.

Бала үйде жалғыз қалғанда оның қауіпсіздігін қалай қамтамасыз етуге болады

Негізгі ұсыныстар:

  • балаға үйде және көшеде өзін ұстау ережесін түсіндіру;
  • дәрі-дәрмекті, тұрмыстық химияны, сіріңке мен оттықты қолжетімді жерде қалдырмау;
  • балаға телефон қолдануды және төтенше жағдай қызметтерінің нөмірін үйрету;
  • телефон арқылы баламен үнемі байланыста болу;
  • кішкентай балаларды қараусыз қалдырмау;
  • ересектер жұмыста болған кезде туыстардан, көршілерден немесе таныстардан балаларға көз салып тұруды сұрау.

Krisha.kz материалынан дәйексөз келтіру үшін редакциядан рұқсат алу қажет. Krisha.kz материалын пайдаланғанда бірінші абзацта міндетті түрде сілтеме болуы керек!